ปลายอดม่วงลาย ปลายอดม่วงเกล็ดถี่ ปลาย่าดุก

ปลายอดม่วงลาย (อังกฤษ: River tonguesole1) ปลาที่อาศัยอยู่ในน้ำจืดชนิดหนึ่ง มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Cynoglossus fledmanni ในตระกูลปลายอดม่วง (Cynoglossidae) มีรูปร่างคล้ายปลายอดม่วงเกล็ดถี่ (C. microlepis) ซึ่งเป็นปลาในสกุลเดียวกัน แต่มีสีลำตัวมีสีเหลืองอ่อนหรือเขียวอ่อน ตามตัวมีลายเส้นสีดำคล้ายลายเสือพาดตามตัว ขนาดที่พบโดยเฉลี่ยประมาณ 25 ซม.

ถิ่นอาศัยอยู่ที่เดียวกับปลายอดม่วงเกล็ดถี่ แต่ว่าพบน้อยกว่า พบได้ในแม่น้ำโขง และปากแม่น้ำใกล้ทะเล ในประเทศไทยเจอได้ที่ลุ่มน้ำโขง, ลุ่มน้ำเจ้าพระยา ไปจนถึงเกาะบอร์เนียวและเกาะสุมาตรา

 

นิยมเลี้ยงเป็นปลาสวยงาม

ปลายอดม่วงลาย

สถานะการอนุรักษ์

ความเสี่ยงต่ำ (IUCN 3.1)1

การจำแนกชั้นทางด้านวิทยาศาสตร์

อาณาจักร: Animalia

ไฟลัม: Chordata

ชั้น: Actinopterygii

อันดับ: Pleuronectiformes

ตระกูล: Cynoglossidae

สกุล: Cynoglossus

สปีชีส์: C. fledmanni

ชื่อทวินาม

Cynoglossus fledmanni

(Bleeker, 1853)

ชื่อพ้อง

Plagusia feldmanni Bleeker, 1854

Arelia feldmanni (Bleeker, 1854)

Cynoglossus hardenbergi Norman, 1931

Cynoglossus aubentoni Stauch, 1966

ปลายอดม่วงเกล็ดถี่

ปลายอดม่วงเกล็ดถี่ (อังกฤษ: Smallscale tonguesole1) ปลาที่อาศัยอยู่ในน้ำจืดชนิดหนึ่ง มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Cynoglossus microlepis อยู่ในตระกูลปลายอดม่วง (Cynoglossidae) มีรูปร่างคล้ายใบมะม่วง ตาเล็กอยู่ชิดกัน ปลายจะงอยปากงุ้ม เฉพาะด้านบนท้องเล็กมาก ครีบหลัง ครีบหาง และครีบก้นยาวตลอดลำตัว ครีบหางมีปลายแหลม เกล็ดเล็กมีขอบหยัก มีเส้นข้างลำตัว 3 เส้นบนลำตัวด้านบนและต่อเนื่องกันบริเวณหัว ตัวมีสีน้ำตาลอ่อนอมแดงโดยไม่มีลวดลายใดๆครีบค่อนข้างใส ลำตัวด้านล่างมีสีขาว ขนาดที่พบเฉลี่ยประมาณ 25 ซม. ใหญ่สุดประมาณ 1 ฟุต

 

อาศัยตามชายฝั่งแม่น้ำที่เป็นพื้นทราย พบในตอนล่างของแม่น้ำแม่กลอง, เจ้าพระยา, บางปะกง และภาคใต้ พบมากในแม่น้ำเจ้าพระยาตั้งแต่จังหวัดชัยนาทจนถึงพิษณุโลก บริโภคโดยทำปลาแห้ง มีราคาขายค่อนข้างสูง และพบเลี้ยงเป็นปลาสวยงามด้วย

 

มีชื่อเรียกอื่นว่า “ปลายอดม่วง”, “ปลายอดม่วงแม่น้ำ” หรือ “ปลายอดม่วงน้ำจืด” ฯลฯ

ปลายอดม่วงเกล็ดถี่

สถานะการอนุรักษ์

ความเสี่ยงต่ำ (IUCN 3.1)1

การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์

อาณาจักร: Animalia

ไฟลัม: Chordata

ชั้น: Actinopterygii

อันดับ: Pleuronectiformes

ตระกูล: Cynoglossidae

สกุล: Cynoglossus

สปีชีส์: C. microlepis

ชื่อทวินาม

Cynoglossus microlepis

(Bleeker, 1851)

ชื่อพ้อง

Plagusia microlepis Bleeker, 1851

ปลาย่าดุก

ปลาย่าดุก (อังกฤษ: Freshwater lionfish, Three-spined frogfish) ปลาที่อาศัยอยู่ในน้ำเค็มชนิดหนึ่ง ซึ่งสามารถปรับตัวให้อยู่ในน้ำกร่อยหรือน้ำจืดได้ มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Batrachomoeus trispinosus อยู่ในตระกูลปลาคางคก (Batrachoididae) มีรูปร่างหัวโต ปากกว้าง มีติ่งเนื้อสั้นๆอยู่รอบมุมปาก ตาโต ครีบอกเป็นวงกลมและแผ่กางได้ ครีบหลังและครีบท้องยาวไปจรดหาง ครีบหางเป็นวงกลม ลำตัวอ่อนนุ่ม ไม่มีเกล็ด พื้นสีลำตัวสีน้ำตาลมีแถบดำเป็นลายเลอะพาดตลอดทั้งตัว ขนาดโตได้เต็มที่ราว 30 ซม.

Portrait of an Eastern Frogfish (Batrachomoeus dubius). Halifax Point, Port Stephens, NSW

 

เจออาศัยอยู่ตามชายฝั่งมหาสมุทรแปซิฟิก และยังพบในปากแม่น้ำ หรือในเขตน้ำกร่อยในภาคตะวันออก และภาคใต้ของเมืองไทย ในต่างประเทศเจอตั้งแต่อินโด-แปซิฟิก, ขว้างปัวนิวกินี จนกระทั่งประเทศออสเตรเลีย มีพฤติกรรมมักกบดานอยู่นิ่งๆตามพื้นน้ำเพื่อดักรอเหยื่อ โดยสีของลำตัวกลมกลืนไปกับสภาพแวดล้อม สามารถกินปลาที่ใหญ่กว่าตัวได้ โดยทั่วไปปลาในตระกูลนี้จะมีพิษอยู่ที่เงี่ยงครีบข้างหลังและครีบอก แต่ปลาย่าดุกทุกครีบเป็นครีบอ่อน ไม่มีพิษใดๆเมื่อถูกจับพ้นน้ำจะส่งเสียงร้องว่า “อุบ อุบ”

 

เป็นปลาที่เมื่อกินเบ็ดแล้ว กินลึกลงถึงในคอ ในบางพื้นที่มีการบริโภค โดยเนื้อนุ่ม มีรสชาติอร่อย และนิยมเลี้ยงเป็นปลาสวยงาม โดยต้องทำการปรับสภาพน้ำให้อยู่ในน้ำจืดให้ได้เสียก่อน 1

 

มีชื่อเรียกอื่นๆอีก เช่น “ปลาอุบ” หรือ “ปลาสิงโต” ในแวดวงปลาสวยงาม